Choć okres jesienno-zimowy nie zachęca do długich spacerów po drogach i bezdrożach, to chęć poznania, odkrycia, zbadania, dotknięcia i doświadczenia, pcha człowieka w nieznane. Dlatego też, gdy aura nie sprzyja górskim wędrówkom, warto nadać swej podróży cel poznawczy, uruchomić ciekawość i choć na jeden dzień zamienić się w odkrywcę podążającego Szlakiem Zabytków Techniki. W zaspokojeniu ciekawości może pomóc ziemia świętokrzyska.
KRZEMIONKI OPATOWSKIE
Przed tysiącami lat na obszarze Krzemionek, położonych między Ostrowcem Świętokrzyskim
a Bałtowem, człowiek z okresu neolitu wykonywał narzędzia z krzemienia pasiastego – kamienia optymizmu o magicznych właściwościach. Ślady wydobywania krzemienia pozostały w prehistorycznej kopalni w Krzemionkach, która jest znakomitym przykładem rozwoju myśli technicznej. Na obszarze kopalni uruchomiono podziemną trasę turystyczną, eksponującą fascynujący świat neolitycznych górników.
Zobacz stronę www kopalni krzemienia pasiastego
NOWA SŁUPIA
W położonej na trasie Ostrowiec Św. – Kielce Nowej Słupi dwa tysiące lat temu powstał jeden
z największych w tej części Europy ośrodków hutniczych, gdzie w specjalnych piecach zwanych Dymarkami wytapiane było żelazo. Dla zachowania dla przyszłych pokoleń tej wielowiekowej tradycji od ponad 40 lat w sierpniu odbywa się w tutaj piknik historyczny pod nazwą „Dymarki Świętokrzyskie”.
Zawsze aktualne informacje na temat najbliższego pikniku
można znaleźć na oficjalnej stronie www wydarzenia.
ZABYTKOWY ZAKŁAD HUTNICZY W MALEŃCU
Wraz z udoskonalaniem procesu obróbki żelaza, od XVII wieku powstawały wielkie zakłady hutnicze, których wspaniałe pozostałości możemy podziwiać do dnia dzisiejszego na ziemi świętokrzyskiej. Tego typu obiekt, o ponad 200-letniej historii, można zwiedzać w Maleńcu. Doskonale zachowane elementy zakładu obejmują walcownię blach, hale walcowni, gwoździarni i szpadlarni z 1839 r.
oraz unikalne maszyny i koła wodne, a także ciąg technologiczny wytwarzający narzędzia gospodarcze. Zespół przestrzenny zakładu w Maleńcu składa się z układu hydroenergetycznego (jedno z większych i lepiej zachowanych kół wodnych w Polsce), budynków produkcyjnych, osiedla fabrycznego i drogi „kasztelańskiej”. Na odkrywców w każdym wieku czeka moc atrakcji, gdyż wszystkie urządzenia są sprawne, a najmłodsi mogą spróbować wybić własną, pamiątkową monetę.
Zobacz stronę www Zabytkowego Zakładu Hutniczego.
KUŹNICA MECHANICZNA W STAREJ KUŹNICY
W Starej Kuźnicy, jak sama nazwa wskazuje, można podziwiać jedyną w Polsce, zachowaną
w pierwotnej postaci, zabytkową kuźnię z osiemnastowiecznym układem wodnym.
W jej wnętrzu znajdują się drewniane miechy, piec i narzędzia kowalskie oraz ogromny młot naciskowy, uderzający 60 razy na minutę w olbrzymie kowadło. Tuż przy drewnianym budynku kuźnicy zlokalizowane jest urządzenie spiętrzające wodę i wprawiające w ruch wspomniany młot
i miechy, które składa się ze stawideł z drewnianym korytem doprowadzającym wodę do koła wodnego. Obiekt, do którego najdogodniejsza droga wiedzie z Końskich, w całości udostępniony jest zwiedzającym.
Zobacz stronę www Kuźnicy.
MUZEUM ZAGŁĘBIA STROPOLSKIEGO W SIELPI
Prawdziwym unikatem na skalę europejską jest ekspozycja znajdująca się w Muzeum Zagłębia Staropolskiego (filia Muzeum Techniki w Warszawie). Mieści się ona w halach dawnej walcowni
i pudlingarni z pierwszej połowy XIX w., którą zbudowano w ramach programu uprzemysłowienia ziem polskich, zainicjowanego po 1815r. przez Stanisława Staszica. Warto wspomnieć, że zakład funkcjonował do 1921 r. i mimo dziejowej zawieruchy, udało mu się zachować niemal kompletne wyposażenie produkcyjne z pierwszej połowy XIX wieku. Szczególną uwagę należy zwrócić na układ walcarek, pionierską, prototypową turbinę i największe zachowane w Polsce koło wodne o średnicy 9m, służące jako urządzenie napędowe dla walcarek.
Zobacz stronę www Muzeum.
EKOMUZEUM W STARACHOWICACH
Na terenie Muzeum Przyrody i Techniki Ekomuzeum im. Jana Pazdura można obejrzeć unikalny wielki piec z 1899 roku z zachowanym technologicznym ciągiem hutniczym oraz jedną
z największych na świecie maszynę parową, która trafiła do Starachowic z Powszechnej Wystawy Przemysłowej w Paryżu w 1889 roku. Ekspozycja zawiera także zabytki techniki samochodowej
i zbrojeniowej Zakładów Starachowickich. Muzeum prezentuje także bogate zbiory paleontologiczne, między innymi tropy dinozaurów z okresu jurajskiego.
UWAGA: Muzeum jest obecnie nieczynne do odwołania. Informacji na temat otwarcia należy szukać na stronie www obiektu.
Zobacz stronę www muzeum.
Planując zimowy weekend warto pomyśleć o wycieczce w Świętokrzyskie, miejscu silnym nie tylko dzięki potędze magii, ale też mocą wielkiego przemysłu, którego tak doskonale zachowane ślady możemy podziwiać do dziś.
PRAKTYCZNE WSKAZÓWKI
- Więcej informacji na temat szlaku oraz pozostałych atrakcji turystycznych województwa można znaleźć na stronie www.swietokrzyskie.travel.
Świętokrzyskie 
