Szlak Domów Podcieniowych

Dla docierających nad Zatokę Gdańską turystów plażowanie i zażywanie morskich kąpieli to często główne wakacyjne zajęcie. Wielu turystów nie wie, że "na wyciągnięcie ręki" znajdują się Żuławy Gdańskie, a w ich obrębie miejsca z niesamowitym krajobrazem, dziką przyrodą i rzadko spotykaną w innych częściach Polski architekturą, obejmującą min. domy podcieniowe*. Wszystkie te miejsca zostały połączone Szlakiem Domów Podcieniowych, który można pokonać pieszo ale także na rowerze.

CO NA SZLAKU?
Szlak, którego początek znajduje się w Koszwałach, a meta w Koźlinach, należy do najciekawszych na Żuławach Wiślanych. Na trasie można zobaczyć wyjątkowo dużą ilość wartościowych zabytków architektury - przede wszystkim wspomniane wcześniej domy podcieniowe ale także gotycko – barokowe kościoły, plebanie, oraz licznie zachowane XIX-wieczne, a niekiedy XVIII-wieczne zabudowania gospodarcze. Wtopione w przyrodę tworzą unikatowy krajobraz, jakiego próżno szukać w innych częściach województwa pomorskiego, nie wspominając o pozostałych zakątkach Polski.

Na szlaku można obejrzeć siedem domów podcieniowych, z najokazalszym w Trutnowach, będącym jednocześnie siedzibą Stowarzyszenia „Żuławy Gdańskie”. Dzięki uprzejmości właścicieli domu jest on udostępniony do zwiedzania. Można zatem zobaczyć pierwotny układ wnętrza z wielką sienią i piętrową galerią, liczne barokowe detale, a także obejrzeć makietę XVIII-wiecznej wsi zuławskiej (tzw. Panoramę Żuławską).

 Pozostałe domy podcieniowe znajdują się w miejscowościach Koszwały, Miłocin, Osice, Steblewo i Krzywe Koło. Nie wszystkie są udostępnione do zwiedzania, a wiele z nich (jak np. domy w Osicach, czy w Steblewie) znajduje się w bardzo złym stanie. Zawsze aktualną informację na temat Szlaku i możliwości zwiedzania poszczególnych domów można uzyskać w siedzibie Stowarzyszenia „Żuławy Gdańskie” w Trutnowach.

 Na szlaku ulokowany jest również wspaniały kościół w Osicach, ruiny gotyckiego kościoła w Steblewie i spichlerz z XVIII w. w Koźlinach. Z wału wiślanego (wzdłuż którego przebiega szlak) roztacza się natomiast rozległy widok na Żuławy Gdańskie i drugi brzeg Wisły - widoki, które z pewnością wynagrodzą trudy pieszej lub rowerowej wędrówki.

* Domy Podcieniowe - duże budynki wiejskie z charakterystycznym podcieniem, czyli usytuowanym z przodu budynku (lub obiegającym budynek), otwartym na zewnątrz pomieszczeniem ograniczonym słupkami lub filarami.
Domy mają drewnianą konstrukcję szkieletową, wypełnioną czerwoną cegłą lub otynkowaną.

PRAKTYCZNE WSKAZÓWKI

• Więcej informacji na temat szlaku można uzyskać w siedzibie Stowarzyszenia "Żuławy Gdańskie"
• Szlak jest oznaczony kolorem czarnym i rozpoczyna się przed domem podcieniowym
  w Koszwałach. Dalej prowadzi przez Miłocin, Trutnowy, Osice, Steblewo, a następnie wałem wiślanym do Koźlin, gdzie kończy swój bieg. Długość szlaku wynosi 20 km, a czas przejścia: 5-6h. Zobacz mapę szlaku.

• Szlak ma charakter pieszo – rowerowy. Jest bardzo łagodny (jak to na Żuławach), bez wzniesień i górek, do pokonania nawet przez mniej wytrawnych turystów. Nie polecamy jednak wypraw po obfitych opadach, bo wtedy tłuste, żuławskie błoto bardzo daje się we znaki, a pokonanie szlaku może sprawić trudności.

• W połowie szlaku (przy domu podcieniowym z 1720 roku w Trutnowach) oraz na końcu szlaku (na wale wiślanym przy strażnicy wałowej w Koźlinach) przygotowane zostały miejsca wypoczynku dla turystów - stoły z ławami i tablice informacyjne o przebiegu i atrakcjach szlaku.