Podziemna Trasa w Rzeszowie

Sieć podziemnych korytarzy w Rzeszowie, budowana latami pod kamienicami, płytą miejskiego rynku i pod przylegającymi do niego uliczkami, służyła mieszkańcom jako sklepy, magazyny, zakłady produkcyjne, a w czasie wojen i kataklizmów była schronieniem. Obecnie te tajemnicze, a zarazem pięknie i wzbogacone o ekspozycję historyczną piwnice, czekają na odkrycie przez turystów... 

DAWNO, DAWNO TEMU...
Historia rzeszowskich piwnic ma swoje początki w średniowieczu. Korzystne położenie miasta
na skrzyżowaniu szlaków handlowych, jak również liczne przywileje królewskie, pozytywnie wpływały na jego rozwój.

Piwnice budowane pod kamienicami oraz placem rynkowym zaczęły pełnić rolę magazynów handlowych oraz tzw. „sklepów ziemnych”. W taki oto sposób powstała nieregularna sieć komór i korytarzy na różnych głębokościach. Piwnice drążone były w miękkim gruncie lessowym, a następnie wzmacniane drewnem dębowym, kamieniem lub cegłą. Podziemne magazyny zapewniały towarom odpowiednio niską temperaturę przechowywania, chroniły przed złodziejami i pożarami, a w czasach zagrożeń – wojen, najazdów tatarskich i kataklizmów – zapewniały mieszkańcom miasta długotrwałe schronienie, prowadziły bowiem do znajdującej się
na Rynku studni z wodą.

Prosperity miasta trwało do XVIII wieku. Po rozbiorach Polski sytuacja społeczno-polityczna uległa pogorszeniu, handel zaczął upadać, a piwnice nie były potrzebne. Część z nich zasypano
i zamurowano. Podczas II wojny światowej w labiryntach piwnic ukrywali się Żydzi, którzy uciekli z rzeszowskiego getta, a „sklepy ziemne” funkcjonowały jeszcze do lat siedemdziesiątych
XX wieku.

CO OBECNIE KRYJĄ RZESZOWSKIE PIWNICE?
W latach sześćdziesiątych XX wieku zapadające się piwnice stanowiły zagrożenie dla rzeszowskiej Starówki. Podjęto więc prace zabezpieczeniowo-rewaloryzacyjne, czego efektem było otwarcie
w 2001 roku Podziemnej Trasy Turystycznej „Rzeszowskie Piwnice”, wydłużonej w 2007 roku.
W obiekcie wejścia do Trasy umieszczone są duże fotografie przedstawiające rzeszowski Rynek
z przełomu XIX i XX wieku. Trasa o długości 369 metrów ma 15 korytarzy i 25 piwnic (położonych do 10 metrów poniżej płyty Rynku), kryjących liczne atrakcje i tajemnice*.

Można tu spotkać relikty średniowiecznych murów, kilkusetletnie cegły „palcówki”, ślady pożarów, pozostałości żelaznych krat i zawiasów nadgryzione „zębem czasu”, a także tajemne przejścia. Atrakcyjność piwnic dopełnia ekspozycja historyczno-edukacyjna, eksponująca naczynia
i przedmioty codziennego użytku dawnych mieszkańców Rzeszowa. Można tu zobaczyć m.in. repliki zbroi rycerskich, broni białej i palnej, wystawę ceramiki użytkowej i zabawek ceramicznych.

Swoistą „ścieżką edukacyjną” stanowi Korytarz Herbowy, w którym umieszczone zostały herby dawnych właścicieli Rzeszowa, herby ziem i województw, na których położone było miasto, wreszcie herby miasta Rzeszowa.

Po wyjściu z Trasy zapraszamy do zwiedzenia interesującej ekspozycji Muzeum Historii Miasta Rzeszowa, będącego filią Muzeum Okręgowego w Rzeszowie.

*są to parametry dotyczące wyłącznie Podziemnej Trasy Turystycznej, natomiast starych piwnic jest znacznie więcej, a ich głębokość jest w tej chwili nieokreślona.

PRAKTYCZNE WSKAZÓWKI

• Informacje na temat dni oraz godzin otwarcia trasy można znaleźć na oficjalnej stronie Rzeszowa.